A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong chương trình tiểu học, phân môn Tiếng Việt chiếm vị trí rất quan trọng, Tiếng Việt tạo điều kiện và cũng là cơ sở cho học sinh học tốt các phân môn khác. Điều đặc biệt ở đây là phân môn Tập đọc, một phân môn có vị trí khá quan trọng trong chương trình, vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển cho học sinh kĩ năng đọc , một kĩ năng quan trọng hàng đầu của học sinh ở bậc tiểu học, một bậc đầu tiên trong trường phổ thông.
Trong khi đó , ở trường tiểu học, việc dạy đọc , bên cạnh những thành công, còn rất nhiều hạn chế. Học sinh của chúng ta chưa đọc như mong muốn. Kết quả đọc của các em chưa đáp ứng được yêu cầu của việc hình thành kĩ năng đọc.Các em còn phát âm sai, ngắt nhịp chưa đúng chỗ, hiểu sai nghĩa của từ, có nhiều từ, mặc dù đã được giáo viên chỉnh sửa nhiều lần vẫn cứ sai, thậm chí còn sai lại những chữ đã được sửa rồi. Trong khi đó ở tiểu học, dù đọc thành tiếng, đọc hiểu hay đọc diễn cảm…. các em đều được thầy cô hướng dẫn kĩ càng từng chữ, từng cách đánh vần, phát âm, dấu thanh……những lỗi thông thường cứ sai đi sai lại mãi như thế thì đến bao giờ các em mới đọc đúng, hiểu đúng các từ, các văn bản của Tiếng Việt?
Điều này, làm tôi băn khoăn: Giáo viên hướng dẫn đọc và sửa lỗi phát âm cho các em như thế nào để các em hiểu đúng được? Phải có cách nào đó…
Ở trường tôi đa số các anh chị giáo viên phần lớn đã lớn tuổi, lại xuất phát từ nhiều nguồn đào tạo khác nhau, trình độ cũng khác nhau nên việc nắm vững quy tắc tập đọc cũng còn hạn chế; có nhiều giáo viên còn lúng túng khi dạy tập đọc.
Tôi thiết nghĩ giáo viên là người trực tiếp hướng dẫn, giảng dạy cho học sinh mà phát âm sai, giải nghĩa từ sai hoặc giọng đọc chưa phù hợp với nội dung bài đọc…thì làm sao? Đó là một điều khó có thể chấp nhận được!
Do đó là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, đặc biệt là lớp 4, một khối lớp mà học sinh đã có kĩ năng đọc thông thạo và hiểu văn bản đọc, tôi luôn trăn trở rất nhiều trước khi dạy 1 bài tập đọc là cần đọc bài tập đọc ấy với giọng như thế nào, làm thế nào để chữa lỗi phát âm cho học sinh, làm thế nào để các em đọc nhanh hơn, hay hơn, diễn cảm hơn, làm thế nào để các em hiểu được ý nghĩa của bài đọc và những gì đọc được tác động vào chính cuộc sống của các em…
Trước tình hình đó, tôi quyết định chọn đề tài này để trao đổi với các bạn, tôi chỉ có một mong muốn duy nhất là góp một phần nhỏ bé của mình nêu ra một số biện pháp dễ nhớ khi dạy tập đọc để qua đó nhờ thầy cô và các bạn đồng nghiệp có thêm ý kiến đóng góp vào nội dung này để việc dạy tập đọc cho học sinh tiểu học đạt kết quả tốt hơn
B/ NỘI DUNG
I/ Các công tác chuẩn bị trước giờ lên lớp.
Theo tôi hoạt động dạy học không chỉ diễn ra trong giờ lên lớp, mà đã được tiến hành trước đó, khi giáo viên chuẩn bị cho giờ dạy. Để chuẩn bị cho giờ dạy, giáo viên phải làm nhiều việc và phải có kĩ năng thực hiện các công việc này, sao cho giờ dạy diễn ra một cách tự nhiên, gây nhiều hứng thú để các em học tập mà không chán nản, không sao lảng bài học thì tiết học mới đạt kết quả cao. Để giờ học được tổ chức một cách linh hoạt, kích thích nhu cầu nói, nhu cầu giao tiếp cho học sinh, tôi luôn chú ý mấy điều sau:
1/ Nắm vững chương trình, tài liệu có liên quan bài học và đặc điểm, trình độ của học sinh
Tôi luôn nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, các tài liệu dạy học, sách hướng dẫn giảng dạy…trước khi lên lớp và xem nó như là cương lĩnh dạy học của mình, đặc biệt là luôn thực hiện tốt chương trình vì có nắm vững chương trình, sách giáo khoa, ta mới xác định đúng mục tiêu dạy học, nội dung dạy học và phương pháp dạy từng bài cụ thể.
Vì vậy, mỗi giáo viên cần xác định được vị trí mỗi bài tập đọc trong hệ thống chương trình, cần trả lời được câu hỏi : bài tập đọc nằm trong chủ điểm nào, có những bài đọc nào đã dạy trước và sau đó, có những điểm, những từ ngữ, những nội dung, hình thức gì chung và khác biệt những bài dạy trước đó…
Chương trình môn cấu trúc gồm 62 tiết được phân bố trong 35 tuần